Boşanma, hukuki ve duygusal açıdan en zorlu süreçlerden biridir. Sürecin sağlıklı yönetilebilmesi için anlaşmalı ile çekişmeli boşanma arasındaki farklar, nafaka, velayet ve mal rejimi gibi kritik konuların iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu rehber, boşanma sürecinin temel başlıklarını açıklamaktadır.
Boşanma Türleri
| Tür | Koşul | Ortalama Süre |
|---|---|---|
| Anlaşmalı Boşanma | En az 1 yıllık evlilik, tarafların tam mutabakatı | 1–3 ay |
| Çekişmeli Boşanma | Tarafların anlaşamaması | 1–3 yıl |
Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların velayet, nafaka, mal paylaşımı ile tazminat konularında tam mutabık kalması şartıyla mümkündür. Tarafların hazırladığı boşanma protokolü hâkim tarafından onaylandıktan sonra boşanma kararı kesinleşir.
Anlaşmalı boşanmada hâkim, protokolü reddetme yetkisine sahiptir. Bu nedenle protokolün hukuka uygun ve eksiksiz hazırlanması büyük önem taşımaktadır.
Velayet
Velayet, çocuğun günlük bakımını, eğitimini ve yaşam kararlarını kimin üstleneceğini belirler. Hâkim, velayet kararını verirken yalnızca çocuğun üstün yararını esas almaktadır. Değerlendirmede şu etkenler gözetilir:
- Çocuğun yaşı ve cinsiyeti
- Ebeveynlerin ekonomik ve sosyal durumu
- Çocuğun mevcut ortamına bağlılığı
- Çocuğun kendi tercihi (belirli bir yaştan itibaren)
Nafaka Türleri
- Tedbir Nafakası: Dava süresince hâkim kararıyla belirlenir
- İştirak Nafakası: Velayeti almayan ebeveynin çocuğa ödediği nafaka
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe ödenir; kusur oranı belirleyicidir
Mal Paylaşımı
1 Ocak 2002 tarihinden sonra kurulan evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Buna göre evlilik süresince edinilen mallar eşit paylaşılır. Miras yoluyla edinilen ya da kişisel kullanıma özgü mallar kapsam dışındadır. Eşler, evlilik öncesinde veya sonrasında noterde mal ayrılığı sözleşmesi yaparak farklı bir rejimi tercih edebilirler.
Maddi ve Manevi Tazminat
Boşanmada kusursuz veya daha az kusurlu olan eş, maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Tazminat miktarı; tarafların ekonomik durumu, evliliğin süresi ve kusurun ağırlığına göre belirlenmektedir.
Sonuç
Boşanma süreci; velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi birçok kritik konuyu bir arada barındırmaktadır. Haklarının tam olarak korunması için sürecin başından itibaren aile hukuku alanında uzman bir avukatla çalışılması tavsiye edilmektedir.